Ζούμε στην εποχή όπου η τεχνολογία “τρέχει” με απίστευτους ρυθμούς και γινόμαστε κάθε μέρα δέκτες των επιτευγμάτων της Τεχνητής Νοημοσύνης. Δεν είναι μικρή η μερίδα των επιστημόνων που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις πιθανές επιπτώσεις της ραγδαίας και ανεξέλεγκτης ίσως ανάπτυξης αυτού του κλάδου. Ο μέσος άνθρωπος σήμερα στην Ελλάδα είναι εξοικειωμένος με τα κοινωνικά δίκτυα (social media) και τα χρησιμοποιεί στην καθημερινότητά του. Ίσως στην αρχή η χρήση τους φαινόταν αθώα και αφορούσε απλές αναρτήσεις τις οποίες οι διαδικτυακοί φίλοι σχολίαζαν ή πατούσαν “like”. Δεν άργησε να διαφανεί η τάση “ανεβάσματος” προσωπικών φωτογραφιών οι οποίες αποσπούσαν πολλά “μου αρέσει” καλλιεργώντας ένα είδος ναρκισσισμού.
Από το facebook και το twitter, μέχρι το instagram και το tiktok, αρκετοί χρήστες ανέβαζαν πιο προσωπικές φωτογραφίες, κατακτώντας μεγαλύτερο αριθμό ακολούθων. Δεν ήταν δύσκολο να αντιληφθεί κάποιος που θα οδηγούσε η ελευθερία δημοσίευσης τέτοιου υλικού. Μέσα στις διάφορες ερωτικές εφαρμογές που ξεπετάχτηκαν, αναδύθηκε και το OnlyFans, μια συνδρομητική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Το μόνο που χρειάζεται για να γίνει κάποιος δημιουργός (creator) στην παραπάνω πλατφόρμα είναι να δημιουργήσει έναν δωρεάν λογαριασμό, να επαληθεύσει την εγγραφή του δείχνοντας την ταυτότητά και μια φωτογραφία selfie, και να ορίσει μια μηνιαία χρέωση για τη συνδρομή των θαυμαστών (fans). Από κει και πέρα, έχει τη δυνατότητα να κερδίσει περισσότερα χρήματα ικανοποιώντας προσωπικές απαιτήσεις των θαυμαστών. Το 20% των εσόδων των δημιουργών το κρατάει η πλατφόρμα, της οποίας τα έσοδα για το 2022 υπερέβησαν τα 1 δις δολάρια, και σκαρφάλωσαν στα 1,3 δις δολάρια το 2023. Αξίζει να σημειωθεί ότι την περίοδο της πανδημίας και του εγκλεισμού τα κοινωνικά δίκτυα γνώρισαν άνθηση, κυρίως το OnlyFans, όπου υπήρξε θεαματική εκτόξευση συνδρομητών και δημιουργών. Για να μιλήσουμε με στοιχεία, μέχρι τον Μάιο του 2023 ήταν πάνω από 3 εκατομμύρια οι εγγεγραμμένοι δημιουργοί και τουλάχιστον 220 εκατομμύρια οι εγγεγραμμένοι χρήστες.
Παρόλο που το OnlyFans δεν αυτοπροσδιορίζεται ως πορνογραφική υπηρεσία, εντούτοις το 70% του υλικού που διακινείται αφορά ερωτικό περιεχόμενο, με τους πρωταγωνιστές ταινιών για ενήλικες να διατηρούν τουλάχιστον έναν λογαριασμό στη συγκεκριμένη πλατφόρμα και να αποκαλύπτουν ότι έχουν πολλά περισσότερα κέρδη από ό,τι από την κανονική τους δουλειά. Λογαριασμό διατηρούν και πολλά διάσημα πρόσωπα, όπως αθλητές, ηθοποιοί, τραγουδιστές, infuencers, που ανεβάζουν προκλητικές φωτογραφίες, ακόμα και τις πατούσες τους, ισχυριζόμενοι ότι τους βοηθάει να βγάζουν χρήματα για να επιβιώσουν. Ας θυμηθούμε τη γνωστή σειρά του Mega “Milky Way”, όπου στο trailer ο πρωταγωνιστής Ιωσήφ αναφέρει στον καθηγητή του ότι θα κερδίζει λεφτά πουλώντας στο OnlyFans φωτογραφίες με τα πατουσάκια του σε κυρίους μεγαλύτερης ηλικίας. Πλέον, τα ίδια τα ΜΜΕ γνωστοποιούν στο κοινό τους τέτοιες ιστοσελίδες, συμβάλλοντας στην απενοχοποίηση του περιεχομένου τους και προωθώντας εμμέσως τέτοιου είδους εργασία.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε ο Eric Silverman, συνεργάτης της Culture Reframed, αναφέρει ότι το OnlyFans δεν αυτοδιαφημίζεται ως χώρος αγοράς πορνογραφικού περιεχομένου, παρόλα αυτά έως και το 98% των δημιουργών περιεχομένου δημοσιεύουν βίντεο και φωτογραφίες τους σε σεξουαλικά υποβλητικές πόζες. Ο Silverman υποστηρίζει ότι το OnlyFans είναι πορνεία- η πώληση ερωτικών και συναισθηματικών υπηρεσιών κυρίως από γυναίκες για τους άντρες. Αξίζει να αναφερθεί ότι για τον Leonid Radvinsky, ιδιοκτήτη της πλατφόρμας από το 2018, ελάχιστες πληροφορίες είναι γνωστές και υπάρχει πέπλο μυστηρίου γύρω από την προσωπική του ζωή. Το μόνο γνωστό είναι η παρελθοντική ενασχόληση του και με άλλες επιχειρήσεις που απευθύνονταν σε ενήλικο κοινό. Έχει στοχοποιηθεί και για πιο σκοτεινές επιχειρήσεις, αν και δεν επιβεβαιώθηκαν στοιχεία που αποδεικνύουν τις κατηγορίες. Πέπλο μυστηρίου καλύπτει και το υπόλοιπο διοικητικό προσωπικό της πλατφόρμας.
Και μιας και πρόκειται για ερωτική πλατφόρμα που αναπτύσσεται ταχέα, δε μπορούσε να μην αναδυθεί το επάγγελμα του διαδικτυακού προαγωγού, που εξευγενισμένα ακούει στο όνομα “OnlyFans Manager”. Αν και οι συγκεκριμένοι επαγγελματίες δε θεωρούν ότι προάγουν την πορνεία, σε μια συνέντευξη ένας OnlyFans Manager παραδέχτηκε ότι βοηθάνε τους δημιουργούς να γιγαντώσουν το κοινό τους ώστε να βιοπορίζονται αποκλειστικά από αυτό. Κάποιος μάλιστα εγκωμίασε τη σχεδόν ανύπαρκτη ένδυση πολλών νέων κοριτσιών που κυκλοφορούν στους δρόμους της Αθήνας, χαρακτηρίζοντας την επιλογή αυτή ως απελευθέρωση. Ως απελευθερωμένο και διασκεδαστικό παρουσιάζεται και το OnlyFans, παρέχοντας καλές αμοιβές και βοηθώντας τις γυναίκες κυρίως, να εκδηλώσουν τη σεξουαλικότητά τους όπως επιθυμούν, θέτοντας υποτίθεται τα όριά τους σε ό,τι υλικό “ανεβάζουν”. Η πραγματικότητα είναι όμως άλλη: η διαιώνιση της πώλησης των γυναικών για την ευχαρίστηση των αντρών. Μια βιομηχανία που θρέφει τη γυναικεία υποδούλωση με αόρατο/διαδικτυακό τρόπο, καθιστώντας αόρατο το πρόβλημα και στην κοινωνίας μας. Παράλληλα όμως αποκαλύπτει και την άλλη πτυχή του προβλήματος, την θέαση των αντρών ως συναλλαγή, κυρίως από τις νεότερες γυναίκες. Η πορνεία στο παρελθόν ήταν στοχοποιημένη διότι ήταν ορατή: γυναίκες με συγκεκριμένη αμφίεση, σε συγκεκριμένους δρόμους ή οίκους ανοχής, όπου οι πελάτες πήγαιναν συγκεκριμένες μέρες και ώρες για να τις εξαγοράσουν. Σήμερα έχει καταφέρει να νομιμοποιηθεί και να απενοχοποιηθεί κάπως, μέσω της αορατότητας που της προσφέρει η διαδικτυακή προστασία.
Η γιγάντωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αποκάλυψε τα κατορθώματα του σύγχρονου πολιτισμού· την αυταρέσκεια, τον ναρκισσισμό, τον έρωτα για το χρήμα και τη σάρκα, ακόμα και το αίσθημα μοναξιάς. Και τα πάθη αυτά αξιοποιήθηκαν από βαρόνους της πορνογραφίας για τη δημιουργία ερωτικών ιστοσελίδων με σκοπό το εύκολο χρήμα. Το OnlyFans κατάφερε να μεταμορφώσει τους δημιουργούς σε ηθοποιούς που ικανοποιούν τα καπρίτσια των αγοραστών, μια συναλλαγή που όπως προαναφέρθηκε αποτελεί πορνεία, παρόλο που η πιο διάσημη Ελληνίδα της πλατφόρμας, Eva mli, θεωρεί ότι δεν πουλάει το σώμα της, αλλά pixels, εξευτελίζοντας την εικόνα του σώματός της και υποβιβάζοντάς την σε κάτι αχειρόπιαστο. Όντως pixels κατάντησαν τα ανθρώπινα είδωλα που κρύβονται πίσω από ένα κινητό ή υπολογιστή, καλύπτουν το αληθινό τους πρόσωπο και μεταμφιέζονται για να παρουσιαστούν ωραιοποιημένα με σκοπό την απόκτηση χρημάτων.
Σε μια κοινωνία που η επαγγελματική αποκατάσταση θεωρείται ο νούμερο ένα στόχος και για τα δύο φύλα, παρουσιάζοντας όμως μειωμένες ευκαιρίες επιτυχίας, συνεπακόλουθο της φθίνουσας οικονομικής πορείας της χώρας μας, το εύκολο χρήμα αποτελεί την ύστατη λύση για πολλούς ανθρώπους. Κάπου εκεί έρχεται το OnlyFans να καλύψει τα οικονομικά, αλλά κυρίως κοινωνικά και ψυχολογικά κενά των πολιτών της πατρίδας μας. Δυστυχώς για τα ελληνικά δεδομένα αυξάνει ο αριθμός των γυναικών της “διπλανής πόρτας” που οδηγείται στην πλατφόρμα για να κερδίζει επιπλέον έσοδα. Υπάρχουν περιπτώσεις που η ασχολία προέκυψε μετά από αιτήματα ακολούθων που είχαν οι κοπέλες σε λογαριασμό στο instagram. Αρκετά είναι και τα ζευγάρια που εκμεταλλεύτηκαν την απήχηση της ερασιτεχνικής πορνογραφίας και πουλάνε στους θαυμαστές τους περιεχόμενο με τις προσωπικές ερωτικές τους στιγμές. Πολλοί παραδέχτηκαν ότι τα σκληρά μέτρα περιορισμού της πανδημίας και η ανελευθερία των κινήσεων έσπρωξαν στην αγκαλιά του OnlyFans πολλούς νέους, που βρήκαν διέξοδο σε εύκολο χρήμα. Το ίδιο και οι σεξεργάτες, που αποκλείστηκαν από τις δουλειές τους. Πολλές γυναίκες ομολογούν ότι αφιερώνουν αρκετό χρόνο για να βγει το αποτέλεσμα που επιθυμούν, οπότε όσες το κάνουν ως δεύτερη απασχόληση επενδύουν χρόνο στην πλατφόρμα, με πιθανό αντίκτυπο στις κοινωνικές τους σχέσεις.
Πολλές γυναίκες-δημιουργοί παρόλο που προσφέρουν ερωτικές φαντασιώσεις σε άντρες-θαυμαστές, προτιμούν τη μοναχική ζωή. Ωστόσο, επισημαίνουν την φιλική σχέση που αναπτύσσεται με αυτούς, την οποία μάλιστα οι περισσότεροι άντρες ομολογούν ότι εκτιμούν στη μεταξύ τους επικοινωνία. Συνδυάζοντας το ερωτικό και φιλικό στοιχείο αρκετοί αθυμαστές καταφεύγουν στο OnlyFans ακριβώς για την αλληλεπίδραση που δημιουργείται ανάμεσα στα δύο συναλλασσόμενα μέρη. Σε μια συνέντευξη στο Lifo μια δημιουργός λέει: “το να αποκτάς μια διαδικτυακή σχέση, να μιλάς με τον άνθρωπο που βρίσκεται στην οθόνη, να του παίρνεις δώρα, να πληρώνεις τακτικά για να απολαύσεις το υλικό που σου προσφέρει ή να παραγγέλνεις αυτό που εσύ επιθυμείς, κομμένο και ραμμένο στα γούστα σου, είναι σίγουρα κάτι διαφορετικό. Και αυτός ήταν ένας από τους λόγους που έκαναν την πλατφόρμα με το όνομα OnlyFans να γίνει ο πιο δημοφιλής κολοσσός στη βιομηχανία ψυχαγωγίας ενηλίκων”. Και όπως εξομολογείται μια Βρετανίδα: “Όσοι είναι εκεί δεν είναι για πορνογραφία, μπορούν να τη βρουν δωρεάν στο διαδίκτυο. Το πραγματικό όφελος του OnlyFans είναι η αλληλεπίδραση με τους θαυμαστές, αυτός είναι ο κύριος λόγος που εγγράφονται, οπότε μπορείς να είσαι αυτή η διαδικτυακή κοπέλα τους”.
Στην πλατφόρμα ίσως βρίσκουν καταφύγιο και πρόσωπα καταπιεσμένα από την καταπιεστική κοινωνία και συνάπτουν εικονικές σχέσεις ανήμπορα να συνάψουν φυσιολογικές/πραγματικές σχέσεις και να βιώσουν τη συντροφικότητα, την υγιή σεξουαλικότητα, ώστε να καταλήξουν και στη σύναψη του γάμου και τη δημιουργία οικογένειας. Ο κόσμος της τεχνολογίας ήρθε να καλύψει το αίσθημα μοναξιάς με το οποίο έρχεται αντιμέτωπη μεγάλη μερίδα όχι μόνο του ελληνικού, αλλά και παγκόσμιου πληθυσμού. Εγκλωβισμένοι σε μια εικονική πραγματικότητα παραμένουμε αδρανείς και κοιμίζουμε τις ψυχικές εκείνες δυνάμεις που απαιτούνται για να εκφράσουμε και επικοινωνήσουμε τα συναισθήματά μας, να αναζητήσουμε την ουσιαστική ανθρώπινη επαφή, και υψώνουμε τείχος προστασίας σε οποιοδήποτε συναίσθημα παρουσιάζεται ως αδυναμία. Γιατί είναι επίτευγμα της σημερινής κοινωνίας η προβολή επιτυχημένων, δυναμικών, άτρωτων, σκληρών ανθρώπων, που δε φανερώνουν την ψυχική τους ευαισθησία, η οποία θεωρείται ελάττωμα.
Δε θεωρείται ελάττωμα όμως η ευαισθησία της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, την οποία προωθούν και “επιβάλλουν” τα ΜΜΕ με το κάθε λογής οπτικοακουστικό υλικό που προβάλλουν στην τηλεόραση, ακόμα και μέσω των ιδίων των δημοσιογράφων. Σε αυτό συνέβαλε και η ελλιπής παιδεία, η οποία εξαϋλώνεται με γοργή ταχύτητα, χάρη στις κυβερνητικές αποφάσεις. Και μην ξεχνάμε την σεξουαλική διαπαιδαγώγηση που αυτές δρομολογούν. Και πριν προλάβουμε να κατηγορηθούμε για ομοφοβία, να διευκρινίσουμε ότι δεν έχουμε εχθρικές διαθέσεις για κανέναν άνθρωπο, ούτε για τον σεξουαλικό προσανατολισμό που επιλέγει (γιατί περί τούτου πρόκειται), ούτε για την επαγγελματική πορεία που ακολουθεί, ακόμα και αν δε συμφωνούμε. Δε γίνεται όμως να δεχτούμε τη χαλαρότητα των ηθών και αξιών ως πρότυπα, απεκδυόμενοι τα πρότυπα με τα οποία γαλουχήθηκαν όλες οι γενιές των ανθρώπων, και πηγάζουν από την ανατροφή των παιδιών μέσα στην παραδοσιακή μορφή οικογένειας.
Ιωάννα Άρμεν – Μέλος του
Νέου Εθνικά Ενιαίου Πολιτικού Σχηματισμού – Πρώτα η Ελλάδα